ઘરમાં રાખી મુકેલા સોનાથી હવે થશે મોટી કમાણી! કેન્દ્ર સરકાર લાવી રહી નવી યોજના

🔔 વર્ષોથી કબાટમાં કે લોકરમાં બંધ પડેલું તમારું સોનું હવે ચૂપચાપ પડ્યું નહીં રહે. કેન્દ્ર સરકાર એક એવી મોટી યોજના પર કામ કરી રહી છે જે કરોડો ઘરોમાં પડેલા હજારો ટન સોનાને કમાણીના સાધનમાં ફેરવી શકે છે. સૂત્રો મુજબ જાહેરાત આગામી બે સપ્તાહમાં જ થઈ શકે છે, અને આ વખતે એક એવો મોટો ફેરફાર થવાનો છે જે અગાઉ ક્યારેય નહોતો થયો. શું છે એ ફેરફાર? ચાલો સંપૂર્ણ સમજીએ.

🪙 ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન સ્કીમ ફરી કેમ ચર્ચામાં છે?

ભારતીય ઘરોમાં અંદાજે 20,000 થી 25,000 ટન સોનું નિષ્ક્રિય પડ્યું છે — એટલે કે ન તો રોકાણ તરીકે વપરાય છે, ન બેંકિંગ સિસ્ટમમાં આવે છે. આ સંપત્તિને ઔપચારિક વ્યવસ્થામાં લાવવા 2015માં ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન સ્કીમ (GMS) શરૂ થઈ હતી.

પરંતુ 11 વર્ષ પછી પણ માર્ચ 2025 સુધીમાં માત્ર આશરે 38-39 ટન સોનું જ જમા થયું — જે નહિવત્ છે. આ કારણોસર મધ્યમ અને લાંબા ગાળાની ડિપોઝિટ યોજનાઓ માર્ચ 2025માં બંધ કરી દેવાઈ અને હાલ માત્ર ટૂંકા ગાળાની બેંક ડિપોઝિટ (STBD) યોજના જ ચાલુ છે.

✅ હવે RBI, નાણા મંત્રાલય અને સોના ઉદ્યોગ વચ્ચે અનેક બેઠકો બાદ સરકાર યોજનાનું નવેસરથી માળખું તૈયાર કરી રહી છે.

🏆 સૌથી મોટો ફેરફાર: હવે ઝવેરીઓ પણ બનશે કલેક્શન પાર્ટનર

અત્યાર સુધી માત્ર બેંકો અને અધિકૃત પ્યોરિટી ટેસ્ટિંગ સેન્ટર (CPTC) જ સોનું સ્વીકારી શકતા હતા. નવી યોજનામાં પહેલી વખત સ્થાનિક ઝવેરીઓને પણ કલેક્શન પાર્ટનર તરીકે સામેલ કરવાની દરખાસ્ત છે.

એટલે હવે તમારે સોનું જમા કરાવવા દૂર બેંક શાખા સુધી જવાની જરૂર નહીં પડે — વિસ્તારના વિશ્વસનીય ઝવેરી પાસેથી જ પ્રાથમિક શુદ્ધતા તપાસ અને ડિપોઝિટ પ્રક્રિયા થઈ શકશે. સરકારનું લક્ષ્ય આ નવા માળખા દ્વારા લગભગ 1,000 ટન સોનું ઔપચારિક વ્યવસ્થામાં લાવવાનું છે.

⚙️ સ્કીમ કેવી રીતે કામ કરે છે?

સોનું જમા કરાવવું — અધિકૃત સેન્ટર કે ઝવેરી પાસે લઈ જાઓ
શુદ્ધતા તપાસ — સંમતિ બાદ 995 શુદ્ધતામાં રિફાઈન
ગોલ્ડ ડિપોઝિટ ખાતું — બેંકમાં તમારા નામે ખાતું ખૂલે
વ્યાજની કમાણી — રૂપિયામાં નિયમિત વ્યાજ
પરિપક્વતા પર વિકલ્પ — રોકડ અથવા સમકક્ષ સોનું

💰 ટેક્સ લાભ: સૌથી મોટું આકર્ષણ

📌 કલમ 10(15) હેઠળ GMS ડિપોઝિટ પરનું વ્યાજ સંપૂર્ણપણે ટેક્સ મુક્ત છે.
📌 પરિપક્વતા સમયનો કેપિટલ ગેઈન પણ ટેક્સમાંથી મુક્ત છે.
📌 વારસાગત મર્યાદિત સોના પર સામાન્ય રીતે અચાનક સંપત્તિ ટેક્સ લાગુ પડતો નથી (ચોક્કસ મર્યાદા સત્તાવાર જાહેરાત બાદ સ્પષ્ટ થશે).

❌ અગાઉની યોજના કેમ નિષ્ફળ રહી?

કારણ	વિગત
ભાવનાત્મક જોડાણ	વારસાગત ઘરેણાં ઓગાળવાનો ડર
ઓછું વ્યાજ	2%-2.5% વ્યાજ, ભાવ વધારા સામે ઓછું આકર્ષક
ટેક્સની ચિંતા	રસીદ વગરના જૂના સોના પર તપાસનો ડર
બેંકોની ઉદાસીનતા	પ્રમોશન માટે ઓછું પ્રોત્સાહન

🌍 નવી યોજના પાછળનું આર્થિક કારણ

પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વચ્ચે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નાગરિકોને સોનાની ખરીદી મર્યાદિત કરવા અપીલ કરી હતી. RBIના રિપોર્ટ મુજબ મે મહિનામાં સોનાની આયાત વૃદ્ધિમાં ઘટાડો નોંધાયો, જોકે આયાત મૂલ્ય હજુ અંદાજે 12 અબજ ડોલર જેટલું ઊંચું છે. તહેવારોની સીઝન પહેલાં આ યોજના લોન્ચ કરવાની તૈયારી છે.

👥 નવી યોજનાથી કોને શું ફાયદો?

સામાન્ય નાગરિકો

નિષ્ક્રિય સોના પર નિયમિત વ્યાજ + ટેક્સ મુક્તિ + લોકરની ચિંતામાં ઘટાડો.

ઝવેરીઓ

સ્થાનિક, ભરોસાપાત્ર અને ઓછા ખર્ચે સોનાનો સ્રોત + સેવા ફી.

દેશની અર્થવ્યવસ્થા

આયાત ઘટે એટલે ચાલુ ખાતાની ખાધ પર દબાણ ઘટે.

📅 ક્યારે થશે સત્તાવાર જાહેરાત?

અહેવાલો મુજબ પરામર્શ પૂર્ણ થયા બાદ આગામી બે સપ્તાહમાં જાહેરાત અને સંભવતઃ ઓગસ્ટમાં તહેવારો પહેલાં લોન્ચ થઈ શકે છે. ચોક્કસ તારીખ, વ્યાજ દર હજુ સત્તાવાર રીતે જાહેર થયા નથી.

⚠️ નોંધ: વારસાગત કે દસ્તાવેજ વગરના જૂના સોના માટે ડિપોઝિટ કરાવતાં પહેલાં ટેક્સ સલાહકારની સલાહ જરૂર લો.

❓ વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

1. ગોલ્ડ મોનેટાઈઝેશન સ્કીમ શું છે?

સોનું બેંક (ટૂંક સમયમાં ઝવેરી પાસે પણ) જમા કરાવીને વ્યાજ કમાવવાની સરકારી યોજના.

2. શું ઘરેણાં પણ સ્વીકારાશે?

હા, નવી યોજનામાં બુલિયન, સિક્કા અને ઘરેણાં ત્રણેયનો સમાવેશ થવાની શક્યતા છે.

3. વ્યાજ ટેક્સેબલ છે?

ના, કલમ 10(15) હેઠળ સંપૂર્ણ કરમુક્ત.

4. ઝવેરીઓને સામેલ કરવાનો ફાયદો?

લોકોને વધુ સુલભ, સ્થાનિક વિકલ્પ મળશે.

5. અત્યારે કઈ યોજના ચાલુ છે?

ફક્ત ટૂંકા ગાળાની બેંક ડિપોઝિટ (STBD) યોજના.

6. ક્યારે લોન્ચ થશે?

સંભવતઃ ઓગસ્ટ 2026, તહેવારો પહેલાં — સત્તાવાર પુષ્ટિ બાકી.

⚠️ અસ્વીકરણ: આ લેખ ઉપલબ્ધ મીડિયા અહેવાલો પર આધારિત છે. યોજનાની અંતિમ શરતો, વ્યાજ દર અને નિયમો સરકારની સત્તાવાર જાહેરાત બાદ જ માન્ય ગણાશે. રોકાણ કે ટેક્સ સંબંધિત નિર્ણય લેતાં પહેલાં નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લો.