શું તમે પણ સોનું ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો? તો સાવધાન! ભારત સરકાર દ્વારા સોનાની ખરીદી અને વેચાણને લઈને એક અત્યંત ચોંકાવનારો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે જે તમારા ખિસ્સા પર સીધી અસર કરશે. અત્યાર સુધી જે રીતે તમે ઝવેરી પાસે જઈને ઘરેણાં ખરીદતા હતા, તે પદ્ધતિ હવે ભૂતકાળ બની જશે. ઈરાન-અમેરિકા તણાવ વચ્ચે સોનાના ભાવ આસમાને છે, ત્યારે નવા કડક નિયમો અને HUID ટ્રેકિંગ સિસ્ટમથી બજારમાં મોટો ફેરફાર આવવાનો છે. જો તમે આ નવા નિયમો જાણ્યા વગર જ્વેલરી શોપ પર જશો, તો કદાચ તમારે ખાલી હાથે પાછા આવવું પડી શકે છે અથવા કાયદાકીય મુશ્કેલીમાં ફસાઈ શકો છો!
ગોલ્ડ ટેગિંગ અને HUID: હવે શુદ્ધતાની સો ટકા ગેરંટી
ભારતમાં સોનું માત્ર ધાતુ નથી, પણ એક લાગણી અને સુરક્ષિત રોકાણ છે. ગ્રાહકો સાથે થતી છેતરપિંડી રોકવા માટે સરકારે Hallmark Unique Identification (HUID) ને વધુ કડક બનાવ્યું છે. હવે દરેક ઘરેણાં પર 6-અંકનો આલ્ફાન્યૂમેરિક કોડ હોવો ફરજિયાત છે. આ કોઈ સામાન્ય નંબર નથી, પણ ઘરેણાંનું 'આધાર કાર્ડ' છે.
HUID કોડ કેવી રીતે કામ કરે છે?
જ્યારે કોઈ જ્વેલર સોનાની વસ્તુ બનાવે છે, ત્યારે તેને BIS (Bureau of Indian Standards) સેન્ટર પર મોકલવામાં આવે છે. ત્યાં તેની શુદ્ધતા તપાસ્યા પછી તેને એક યુનિક નંબર આપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો તમારી વીંટી પર "R4T7Y9" જેવો કોડ હોય, તો તે માત્ર તે જ વીંટી માટે રહેશે. તેનો ફરીથી ઉપયોગ (Re-use) અશક્ય છે.
નવા નિયમોમાં શું ફેરફાર થયો છે? (પૈસાની લેવડ-દેવડના નિયમો)
સરકારે પારદર્શિતા લાવવા માટે રોકડ વ્યવહાર અને દસ્તાવેજોના નિયમોમાં ધરખમ ફેરફાર કર્યા છે. જો તમે મોટું રોકાણ કરવા માંગો છો, તો નીચેની બાબતો ખાસ નોંધજો:
- PAN કાર્ડની જરૂરિયાત: જો તમે 2 લાખ રૂપિયાથી વધુની કિંમતનું સોનું ખરીદો છો, તો PAN કાર્ડ આપવું ફરજિયાત છે.
- આધાર કાર્ડ અને ઇનકમ પ્રૂફ: 10 લાખ રૂપિયાથી વધુની ખરીદી પર હવે માત્ર PAN કાર્ડ પૂરતું નથી. તમારે આધાર કાર્ડ અને તમારા આવકનો સ્ત્રોત (Income Proof) પણ દર્શાવવો પડશે.
- કેશ લિમિટ: ઇન્કમ ટેક્સના નિયમો મુજબ, 2 લાખ રૂપિયાથી વધુની ચુકવણી રોકડ (Cash) માં કરી શકાશે નહીં. તમારે ડિજિટલ પેમેન્ટ, ચેક કે કાર્ડનો ઉપયોગ કરવો પડશે.
શા માટે સરકાર નિયમો કડક કરી રહી છે?
સોનાના બજારમાં ઘણીવાર 'અન-ડિક્લેર્ડ' વ્યવહારો થતા હોય છે. નકલી હોલમાર્કિંગ લગાવીને ગ્રાહકોને 22 કેરેટના બદલે 18 કેરેટનું સોનું પધરાવી દેવામાં આવતું હતું. BIS CARE App દ્વારા હવે ગ્રાહકો પોતે જ જ્વેલરીના HUID ને સ્કેન કરીને તેની શુદ્ધતા, જ્વેલરનું નામ અને રજીસ્ટ્રેશન ચેક કરી શકે છે. આ ડિજિટલ ક્રાંતિથી મિડલ ક્લાસ પરિવારોને સુરક્ષા મળશે.
રોકાણકારો માટે નિષ્ણાતોની સલાહ
હાલમાં ચાલી રહેલા વૈશ્વિક તણાવ (Geopolitical Tensions) ને કારણે સોનાના ભાવમાં Volatility જોવા મળી રહી છે. જો તમે લાંબા ગાળા માટે રોકાણ કરવા માંગો છો, તો Digital Gold અથવા Sovereign Gold Bonds (SGB) એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે. પરંતુ જો તમે ફિઝિકલ ગોલ્ડ (દાગીના) જ ખરીદવા માંગતા હોવ, તો હંમેશા પાકું બિલ લેવાનો આગ્રહ રાખો.
તમારા જૂના સોનાનું શું થશે?
ઘણા લોકોના મનમાં પ્રશ્ન છે કે શું જૂના દાગીના નકામા થઈ જશે? ના, જૂના દાગીના તમે હજુ પણ રાખી શકો છો. પરંતુ જો તમે તેને વેચવા માંગતા હોવ અથવા એક્સચેન્જ કરવા માંગતા હોવ, તો જ્વેલર્સ તેને હોલમાર્કિંગ કરાવીને નવો HUID કોડ અપાવશે. આ પ્રક્રિયામાં થોડો ચાર્જ લાગે છે, પણ તેનાથી તમારા સોનાની રિસેલ વેલ્યુ વધી જાય છે.
FAQ: સોનાની ખરીદી અંગે વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
1. શું 2 લાખથી ઓછી ખરીદી પર PAN કાર્ડ જરૂરી છે?
ના, સામાન્ય રીતે 2 લાખ સુધીની ખરીદી માટે PAN કાર્ડની જરૂર નથી, પરંતુ સુરક્ષા માટે સાથે રાખવું હિતાવહ છે.
2. HUID કોડ ન હોય તો શું કરવું?
જો જ્વેલર HUID વગરના દાગીના વેચે છે, તો તે ગેરકાયદેસર છે. તમે BIS પોર્ટલ પર તેની ફરિયાદ કરી શકો છો.
3. ડિજિટલ પેમેન્ટ પર કોઈ વધારાનો ટેક્સ લાગે છે?
GST ના નિયમો મુજબ સોના પર 3% GST લાગે છે, જે રોકડ કે ડિજિટલ બંને પેમેન્ટમાં સમાન રહે છે.
નિષ્કર્ષ
સોનું એ માત્ર સંપત્તિ નથી, પણ મુશ્કેલ સમયનો સાથી છે. સરકારના આ નવા નિયમો ગ્રાહકોના હિતમાં છે. ભલે પ્રક્રિયા થોડી લાંબી લાગે, પણ તે તમારી ખરીદીને 100% સુરક્ષિત અને પ્રમાણિત બનાવે છે. આવનારા સમયમાં ડિજિટલ ટ્રેકિંગ સિસ્ટમથી છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ શૂન્ય થઈ જશે તેવી આશા છે.
0 ટિપ્પણીઓ
આ post તમને કેવી લાગી ? તમારી વધુ માહિતી જોઈતી હોઈ તો Comment કરો