Breaking News: શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે જ્યારે એક IPL ટીમ હરાજીમાં ખેલાડી પર ₹25 કરોડનો વરસાદ કરે છે, ત્યારે તે માલિકને નુકસાન જતું હશે કે નફો? મેદાન પર સિક્સર વાગે ત્યારે સ્ટેડિયમ ગાજી ઉઠે છે, પણ અસલી રમત તો સ્ટેડિયમની બહાર કોર્પોરેટ ઓફિસોમાં રમાય છે જ્યાં "કેશ ફ્લો" ના ગણિત મગજ ફેરવી નાખે તેવા હોય છે. આજ સુધી તમે માત્ર ચોગ્ગા-છગ્ગાનો રોમાંચ જોયો હશે, પણ આજે અમે ખોલવા જઈ રહ્યા છીએ IPLના તે ગ્રે સિક્રેટ્સ અને બિઝનેસ મોડલ જે અંબાણીથી લઈને પ્રીતિ ઝિન્ટા સુધીના માલિકોને રાતોરાત અબજોપતિ બનાવી રહ્યા છે. આ લેખના અંત સુધીમાં તમે જાણી જશો કે કેવી રીતે હારેલી ટીમ પણ નફો કરે છે!
IPL: માત્ર રમત નહીં, પણ નોટો છાપવાનું મશીન
IPL (Indian Premier League) આજે વિશ્વની બીજી સૌથી મૂલ્યવાન સ્પોર્ટ્સ લીગ બની ગઈ છે. તેની બ્રાન્ડ વેલ્યુ એટલી વધી ગઈ છે કે દરેક મેચની કિંમત હવે કરોડોમાં નહીં પણ અબજોમાં અંકાય છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે ટીમ માલિકોની તિજોરી ભરાય છે કેવી રીતે?
IPL 2026 Points Table: પ્લેઓફની રેસમાં કઈ ટીમ છે આગળ? જાણો નવું પૉઇન્ટ ટેબલ!
1. સેન્ટ્રલ રેવન્યુ (Central Revenue): કમાણીનો સૌથી મોટો હિસ્સો
BCCI (Board of Control for Cricket in India) જે કમાણી કરે છે, તેનો 50% હિસ્સો તમામ ફ્રેન્ચાઈઝી વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે. આમાં મુખ્ય બે બાબતો છે:
- Media Rights: ટીવી અને ડિજિટલ પ્રસારણના અધિકારો (દા.ત. Disney+ Hotstar, Jio Cinema). આ હજારો કરોડનો સોદો હોય છે જેનો મોટો હિસ્સો સીધો ટીમોના ખિસ્સામાં જાય છે.
- Title Sponsorship: ટાટા (TATA) જેવી કંપનીઓ જ્યારે લીગનું ટાઈટલ સ્પોન્સર બને છે, ત્યારે તે રકમ પણ ટીમો વચ્ચે વહેંચાય છે.

2. ટીમ સ્પોન્સરશિપ (Team Sponsorship)
તમે ખેલાડીઓની જર્સી પર અલગ-અલગ કંપનીઓના લોગો જોયા હશે. હેલ્મેટ પર, જર્સીના આગળના ભાગે અને બાંય પર જે બ્રાન્ડ્સ હોય છે, તે દરેક લોગો માટે ટીમો કરોડો રૂપિયા ચાર્જ કરે છે. Main Sponsors અને Associate Sponsors વચ્ચેનું આ ગણિત ટીમને સ્થિર આવક આપે છે.
| સ્ત્રોત | હિસ્સો (%) | વિગત |
|---|---|---|
| Media Rights | 60-70% | BCCI દ્વારા મળતો હિસ્સો |
| Sponsorship | 20-30% | જર્સી અને બ્રાન્ડ એન્ડોર્સમેન્ટ |
| Ticket & F&B | 10-15% | ગેટ મની અને ખાણી-પીણી |
3. ટિકિટ વેચાણ અને લોકલ રેવન્યુ
દરેક ટીમ પોતાના 'Home Ground' પર 7 મેચ રમે છે. આ 7 મેચોની ટિકિટના વેચાણની રકમ સીધી ફ્રેન્ચાઈઝી પાસે જાય છે. આ ઉપરાંત, સ્ટેડિયમમાં વેચાતા ફૂડ, બેવરેજીસ અને પાર્કિંગ ફી માંથી પણ ટીમ માલિકો કમાણી કરે છે.
4. પ્રાઈઝ મની (Prize Money)
જોકે પ્રાઈઝ મની મોટી લાગે છે, પણ ટીમની કુલ કમાણીમાં તેનો હિસ્સો ઘણો નાનો હોય છે. વિજેતા ટીમને મળતી રકમનો 50% ભાગ ખેલાડીઓ વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે અને બાકીનો માલિકો પાસે જાય છે.
AC સાથે પંખો ચાલુ રાખવો જોઈએ કે નહીં? 99% કરે છે ભૂલ - જાણો અહીં
ખર્ચનું ગણિત: ક્યાં વપરાય છે પૈસા?
કમાણી સામે ખર્ચ પણ એટલો જ મોટો છે:
- Franchise Fee: ટીમોએ દર વર્ષે BCCIને કુલ કમાણીનો ચોક્કસ હિસ્સો અથવા ફ્રેન્ચાઈઝી ફી ચૂકવવી પડે છે.
- Player Salaries: હરાજીમાં ખેલાડીઓ પાછળ થતો ખર્ચ (Salary Cap).
- Operations: હોટલ રોકાણ, ફ્લાઈટ ટિકિટ અને સ્ટાફનો પગાર.
IPL ક્રિકેટમાં આવો કેચ તમે ક્યારેય નહીં જોયો હોય.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
પ્રશ્ન 1: શું હારેલી ટીમને પણ પૈસા મળે છે?
જવાબ: હા, મીડિયા રાઈટ્સનો મોટો હિસ્સો તમામ ટીમોને સમાન રીતે મળે છે, એટલે
ટીમ હારે તો પણ માલિકો નફામાં હોઈ શકે છે.
પ્રશ્ન 2: કઈ ટીમ સૌથી વધુ કમાણી કરે છે?
જવાબ: મુંબઈ ઈન્ડિયન્સ (MI), ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સ (CSK) અને રોયલ ચેલેન્જર્સ
બેંગ્લોર (RCB) ની બ્રાન્ડ વેલ્યુ સૌથી વધુ હોવાથી તેમની સ્પોન્સરશિપ આવક વધુ
હોય છે.
પ્રશ્ન 3: જર્સી પરના લોગોની કિંમત કેટલી હોય છે?
જવાબ: મેઈન ફ્રન્ટ લોગો માટે ટીમો ₹15 થી ₹30 કરોડ સુધીનો ચાર્જ વસૂલે છે.



0 ટિપ્પણીઓ
આ post તમને કેવી લાગી ? તમારી વધુ માહિતી જોઈતી હોઈ તો Comment કરો