અજીબ રિવાજ: અહીં બધા ભાઈઓ એક જ છોકરી સાથે કરે છે લગ્ન! જાણો શું છે આ Marriage Style પાછળનું રહસ્ય

સાવધાન! શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આજના આધુનિક યુગમાં પણ કોઈ એવી જગ્યા હોઈ શકે જ્યાં એક સ્ત્રીના લગ્ન એક નહીં પણ પાંચ-પાંચ સગા ભાઈઓ સાથે કરવામાં આવે? આ સાંભળીને કદાચ તમારા હોશ ઉડી જશે, પણ આ કોઈ ફિલ્મની વાર્તા નથી, પરંતુ ભારતના હિમાચલ પ્રદેશના પહાડોમાં છુપાયેલું એક Shocking Truth છે. આ અનોખી Marriage Style પાછળનું રહસ્ય જાણીને તમે દંગ રહી જશો. લોકો આને આજના જમાનાનો New Trend ગણે કે વર્ષો જૂની મજબૂરી, પણ આ રિવાજ પાછળ જે તર્ક છુપાયેલો છે તે જાણીને તમને પસ્તાવો થશે કે તમે અત્યાર સુધી આ વિશે કેમ નહોતા જાણતા! વાંચો આ રોમાંચક અહેવાલ...

હિમાચલની હટ્ટા જાતિ અને 'જાજદા લગ્ન' (Polyandry Marriage in India)

ભારત એ વિવિધતાઓનો દેશ છે. અહીં દર થોડા કિલોમીટરે બોલી અને રિવાજો બદલાય છે. હિમાચલ પ્રદેશના સિરમૌર જિલ્લાના ગિરિપાર વિસ્તારમાં વસતી 'હટ્ટા' જાતિમાં એક અત્યંત વિશિષ્ટ પરંપરા જોવા મળે છે. અહીં જ્યારે એક ભાઈના લગ્ન થાય છે, ત્યારે તે સ્ત્રી આપોઆપ બાકીના તમામ ભાઈઓની પણ પત્ની બની જાય છે. આ પ્રથાને સ્થાનિક ભાષામાં “જાજદા લગ્ન” તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

માત્ર સિરમૌર જ નહીં, પરંતુ ઉત્તરાખંડના જૌંસર-બાવર અને હિમાચલના કિન્નૌર વિસ્તારમાં પણ આ Traditional Marriage Style સદીઓથી અસ્તિત્વમાં છે. આ પ્રથાને 'દ્રૌપદી પ્રથા' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કારણ કે તેની કડીઓ મહાભારત કાળ સાથે જોડાયેલી હોવાનું મનાય છે.

આ અનોખી પ્રથા પાછળનું મુખ્ય કારણ શું છે? (The Logic Behind It)

ઘણા લોકોને પ્રશ્ન થાય કે આજના Modern World માં આવી પ્રથા કેમ ચાલુ છે? તેના મુખ્ય ત્રણ કારણો છે:

1. જમીનનું વિભાજન અટકાવવા: પહાડી વિસ્તારોમાં ખેતીલાયક જમીન ખૂબ ઓછી હોય છે. જો બધા ભાઈઓ અલગ-અલગ લગ્ન કરે અને અલગ રહે, તો પરિવારની જમીનના ટુકડા થઈ જાય. આર્થિક પાયમાલી ન થાય તે માટે આખા પરિવારને એક રાખવા એક જ પત્નીની પ્રથા પાડવામાં આવી છે.
2. મહાભારત સાથે જોડાણ: આ પ્રથા પાછળ ધાર્મિક માન્યતા છે કે પાંડવોએ પણ વનવાસ દરમિયાન એક જ પત્ની (દ્રૌપદી) સાથે લગ્ન કર્યા હતા. અહીંના લોકો પોતાને પાંડવોના વંશજ માને છે.
3. ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ: પહાડોમાં જીવન અત્યંત કઠિન છે. જ્યારે એક ભાઈ કમાવા બહાર જાય, ત્યારે અન્ય ભાઈઓ ઘર અને ખેતી સંભાળે છે. આ Marriage Style પરિવારના અસ્તિત્વને ટકાવી રાખવા માટે એક ઢાલ સમાન છે.

શું આ આજના જમાનાનો New Trend છે? (The Shift in Society)

વર્તમાન સમયમાં શિક્ષણનો વ્યાપ વધતા આ પ્રથામાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે. નવી પેઢી હવે Monogamy (એક પત્ની વ્રત) તરફ વળી રહી છે. જોકે, આંતરિયાળ ગામડાઓમાં આજે પણ વડીલો આ પરંપરાને જીવંત રાખવાનો આગ્રહ રાખે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ પરિવારોમાં ક્યારેય ઝઘડા થતા નથી અને સ્ત્રીને પરિવારમાં સર્વોચ્ચ સ્થાન આપવામાં આવે છે.

Expert Observation: અહીં પત્ની જ ઘરની મુખ્ય સંચાલક હોય છે. બાળકો તમામ ભાઈઓને પિતા સમાન સન્માન આપે છે, અને મિલકતના વિવાદો શૂન્ય ટકા જોવા મળે છે. આ એક પ્રકારનું Unique Social Structure છે.

સ્ત્રીઓનું સ્થાન અને સામાજિક માન્યતા

બહારની દુનિયા માટે આ કદાચ શોષણ જેવું લાગે, પરંતુ સ્થાનિક સ્તરે આ સ્ત્રીઓને ખૂબ જ માન-સન્માન મળે છે. તેઓ આખા ઘરની માલિક ગણાય છે. જો કોઈ ભાઈ પત્નીની અવજ્ઞા કરે, તો તેને સમાજમાંથી બહિષ્કૃત પણ કરવામાં આવે છે. આ આધુનિક New Trend ના યુગમાં પણ પહાડી લોકો પોતાની સંસ્કૃતિને વળગી રહ્યા છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો (FAQ Section)

પ્રશ્ન ૧: શું આ પ્રથા કાયદેસર છે?
જવાબ: ભારતીય કાયદા મુજબ હિન્દુ મેરેજ એક્ટ હેઠળ આ માન્ય નથી, પરંતુ આદિવાસી અને અમુક વિશિષ્ટ જાતિઓના પરંપરાગત રિવાજોને બંધારણીય રક્ષણ મળેલું હોય છે.

પ્રશ્ન ૨: બાળકો કોને પોતાના પિતા માને છે?
જવાબ: બાળકો તમામ ભાઈઓને પિતા માને છે. સામાન્ય રીતે સૌથી મોટા ભાઈને મુખ્ય પિતાનો દરજ્જો આપવામાં આવે છે.

પ્રશ્ન ૩: શું અન્ય રાજ્યોમાં પણ આવી Marriage Style જોવા મળે છે?
જવાબ: દક્ષિણ ભારતમાં પણ અમુક ટોડા જાતિઓમાં આવી પ્રથા ઐતિહાસિક રીતે જોવા મળતી હતી, પરંતુ અત્યારે તે નાબૂદ થવાના આરે છે.

પ્રશ્ન ૪: શું છોકરીની મરજી પૂછવામાં આવે છે?
જવાબ: હા, આ લગ્નોમાં કન્યા પક્ષની સંમતિ અનિવાર્ય છે અને કન્યાને પરંપરાગત રીતે "ઘરની લક્ષ્મી" માનવામાં આવે છે.

નિષ્કર્ષ (Final Thoughts)

હિમાચલની આ Marriage Style આપણને શીખવે છે કે ભારતની સંસ્કૃતિ કેટલી ઊંડી અને જટિલ છે. ભલે તે આજે આપણને અજીબ લાગે, પણ જે તે સમયે ભૌગોલિક અને આર્થિક જરૂરિયાતોને કારણે આ રિવાજ ઉભો થયો હતો. આજના ગ્લોબલ New Trend ના જમાનામાં આવા રિવાજો ધીરે ધીરે ઈતિહાસના પાનાઓમાં દટાઈ રહ્યા છે.

શું તમે આવા કોઈ બીજા અજીબ રિવાજ વિશે જાણો છો? કોમેન્ટમાં અમને ચોક્કસ જણાવો અને આ માહિતી વધુમાં વધુ શેર કરો!

Gujju Samachar

Daily Breaking News

Note :

અમારા દ્વારા પુરી પાડવામાં આવતી માહિતી એ માત્ર અમારા નિઃસ્વાર્થ પણાના હેતુના આશયથી ઈન્ટરનેટ અને અન્ય માધ્યમ થકી માહિતી મેળવીને ફક્ત ને ફક્ત શૈક્ષણિક અર્થે લોકો સુધી પહોંચાડવાનો છે. માટે કોઈ પણ વસ્તુનું સેવન તથા કોઈપણ જાતની આયુર્વેદિક ઔષધી કે ઘરગથ્થુ પ્રયોગ કરતા પહેલા તમારા અનુભવી વૈદ્ય, ફેમિલી ડોક્ટર કે જે તે વિષયના નિષ્ણાંત ની સલાહ અવશ્ય લો.