60 વર્ષ પહેલાનું ગુજરાત: જ્યારે હૃદય સાફ હતા અને જીવન સુખમય | 1960s Gujarat Lifestyle

કલ્પના કરો એક એવી સવારની જ્યાં એલાર્મ નહીં પણ પંખીઓના કલરવથી આંખ ખુલે છે. પથારીમાંથી ઉઠતા જ સોશિયલ મીડિયાના નોટિફિકેશનને બદલે તાજી હવાનો સ્પર્શ થાય છે. 60 વર્ષ પહેલા આપણા દાદા-પરદાદાના સમયમાં જીવન ગતિશીલ નહીં પણ જીવંત હતું. નહોતી વીજળી, નહોતું ફ્રીજ કે નહોતું એસી, છતાં તે સમયના લોકો આજે પણ ગર્વથી કહે છે કે 'તમારા કરતા અમારો જમાનો વધુ સુખમય હતો.' એ કયું રહસ્ય હતું જે અભાવમાં પણ લોકોને આનંદમાં રાખતું હતું? આજે આપણે સ્માર્ટફોનના જમાનામાં છીએ, પણ શું આપણે આપણા પૂર્વજો જેટલા સંતોષી છીએ? ચાલો, ગુજરાતના સુવર્ણ ભૂતકાળની એક સફર કરીએ જે તમારી આંખમાં હર્ષના આંસુ લાવી દેશે.

સવારનો સૂર્યોદય અને કાળી મજૂરીનો આનંદ

60 વર્ષ પહેલા ગુજરાતના ગામડાઓમાં જીવન સુરજના ઉગતા પહેલા શરૂ થઈ જતું હતું. લોકો સૂર્યોદય પહેલા જાગીને પોતપોતાના કામે લાગી જતા. તે સમયે મોટાભાગના લોકો ખેતીવાડી પર નિર્ભર હતા. આજના ટ્રેક્ટર કે મશીનોનો જમાનો નહોતો, બધું જ કામ બળદ અને હાથેથી થતું હતું. આખો દિવસ ખેતરમાં તનતોડ મહેનત કર્યા પછી પણ સાંજે જ્યારે વડીલો ગામના ચોરે બેસતા, ત્યારે થાકને બદલે હૃદયમાં શાંતિ હતી. આ ગામનો ચોરો જ એ સમયનું 'સોશિયલ મીડિયા' હતું, જ્યાં ગામની તમામ નવાજૂની વાતો અને ઉત્સવોની ચર્ચા થતી હતી.

ત્યારે લાઈટની જરૂર પણ નહોતી અનુભવાતી કારણ કે લોકો પ્રકૃતિની એટલા નજીક હતા કે થાક્યા-પાક્યા વગર પંખાએ પણ મીઠી નિદ્રા માણી શકતા હતા. આજના સમયમાં આપણે Personalized Wellness Plans શોધીએ છીએ, પણ એ જમાનામાં મહેનત જ શ્રેષ્ઠ કસરત હતી.

મોંઘવારી અને સોનાના ભાવ: આંચકો આપતા આંકડા

આજે જ્યારે આપણે High Returns on Investment અથવા Gold Price Trends વિશે વાત કરીએ છીએ, ત્યારે 1970ના દાયકાના આંકડા જોઈને નવાઈ લાગશે. તે સમયે 10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ માત્ર 184 રૂપિયા જેવો હતો! આજે તે 90,000ને પાર કરી ગયો છે. જોકે, તે સમયે આવક પણ ઓછી હતી, છતાં લોકોમાં સંતોષ હતો. મોંઘવારી ઓછી હોવાનું મુખ્ય કારણ સંસાધનોની મર્યાદિત પણ યોગ્ય વહેંચણી હતી.

ભારતની જનસંખ્યા તે સમયે આશરે 50-55 કરોડ હતી, એટલે કે આજના કરતા ત્રણ ગણી ઓછી. જ્યાં જુઓ ત્યાં શાંતિ અને પ્રદૂષણમુક્ત વાતાવરણ હતું. લોકો બીમાર પણ ઓછા પડતા હતા કારણ કે ખોરાક શુદ્ધ હતો અને જીવનશૈલી સક્રિય હતી.

પાણી માટેનો સંઘર્ષ અને કુવા ચલાવવાની રીત

આજે સ્વીચ દબાવતા જ નળમાંથી પાણી આવે છે, પણ પહેલાના સમયમાં પાણી ખેંચવા માટે કૂવા પર ખૂબ મહેનત કરવી પડતી હતી. મોટર પંપના અભાવે કૂવો ચલાવીને પાણી કાઢવું પડતું. ખેતી માટે પણ વરસાદ અને કૂવા પર જ આધાર રાખવો પડતો હતો. આ તનતોડ મહેનત જ લોકોના આયુષ્યને લાંબુ બનાવતી હતી. આજના સમયમાં આપણે Longevity and Healthspan વધારવા માટે લાખો ખર્ચીએ છીએ, પણ તે સમયે કુદરતી આહાર અને શારીરિક શ્રમ જ આયુષ્યની ચાવી હતી.

સામાજિક ભાવના અને સાફ દિલના લોકો

તે સમયે ખરીદી કરવા માટે કોઈ મોટા મોલ કે ઓનલાઇન સાઇટ્સ નહોતી. લોકો સ્થાનિક બજાર કે હાટમાં જઈને અનાજ, કરિયાણું અને કપડાં લાવતા હતા. જૂની વિડિયો ક્લિપ્સમાં દેખાતા લોકોના કપડાં કદાચ મેલા હોઈ શકે, પણ તેમના દિલ એકદમ સાફ હતા. પડોશીના દુઃખમાં આખું ગામ ભેગું થતું હતું. Community Building અને સામાજિકતા તે સમયના પાયાના મૂલ્યો હતા.

જ્યારે કામ ન હોય ત્યારે ગામમાં 'રાહત કામ' ચાલતા. લોકો હાથેથી તળાવ ખોદતા અને માત્ર એક કે બે રૂપિયાની દાળી (મજૂરી) માં આખો દિવસ કામ કરતા. આ સંઘર્ષમાંથી જ આજની પેઢીને મજબૂત પાયો મળ્યો છે.

નિષ્કર્ષ

ભૂતકાળ એ માત્ર વિતી ગયેલો સમય નથી, પણ એક અનુભવ છે. 60 વર્ષ પહેલાનું ગુજરાત અભાવમાં પણ પ્રભાવશાળી હતું. આજે આપણી પાસે તમામ સુખ-સુવિધાઓ છે, પણ શું આપણે તે શાંતિ અને સંતોષ પામી શક્યા છીએ? પૂર્વજોનું જીવન આપણને શીખવે છે કે સુખ સાધનોમાં નહીં, પણ સામાજિક સંબંધો અને સંતોષમાં રહેલું છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો (FAQ)

Q1: 60 વર્ષ પહેલા લોકો બીમાર કેમ ઓછા પડતા હતા?
A1: શુદ્ધ અને સાત્વિક ખોરાક, પ્રદૂષણમુક્ત હવા અને આખો દિવસ સક્રિય શારીરિક મહેનતને કારણે લોકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધુ હતી.

Q2: તે સમયે મનોરંજનના સાધનો શું હતા?
A2: ટીવી કે મોબાઈલ નહોતા, એટલે લોકો ભજન, લોકવાર્તાઓ, મેળાઓ અને ગામના ચોરે બેસીને વાતો કરીને મનોરંજન મેળવતા હતા.

Q3: શું જૂના જમાનામાં સ્ત્રીઓનું જીવન વધુ કઠિન હતું?
A3: હા, ઘરકામમાં પણ ઘણી મહેનત પડતી હતી જેમ કે પાણી ભરવા જવું, ઘંટીએ અનાજ દળવું અને ચૂલા પર રસોઈ બનાવવી, છતાં સ્ત્રીઓ શારીરિક રીતે ખૂબ જ મજબૂત હતી.

Gujju Samachar

Daily Breaking News

Note :

અમારા દ્વારા પુરી પાડવામાં આવતી માહિતી એ માત્ર અમારા નિઃસ્વાર્થ પણાના હેતુના આશયથી ઈન્ટરનેટ અને અન્ય માધ્યમ થકી માહિતી મેળવીને ફક્ત ને ફક્ત શૈક્ષણિક અર્થે લોકો સુધી પહોંચાડવાનો છે. માટે કોઈ પણ વસ્તુનું સેવન તથા કોઈપણ જાતની આયુર્વેદિક ઔષધી કે ઘરગથ્થુ પ્રયોગ કરતા પહેલા તમારા અનુભવી વૈદ્ય, ફેમિલી ડોક્ટર કે જે તે વિષયના નિષ્ણાંત ની સલાહ અવશ્ય લો.