સામાન્ય રીતે ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખેડૂતો પોતાના ખેતરની દેખરેખ રાખવા માટે વચ્ચે એક નાનકડી ઝૂંપડી અથવા સાદું પાકું મકાન બનાવતા હોય છે. કુદરતના ખોળે વસેલા આવા સાદા ઘરો મનને શાંતિ આપે છે. પરંતુ મેરઠના સલાહપુર ગામમાં બનેલી આ ભવ્ય હવેલી કોઈ લક્ઝરી રિસોર્ટ કે શાહી મહેલથી કમ નથી. આ ઘરનું આયોજન એટલું અદભુત છે કે દૂરથી જોતા જ તે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના સત્તાવાર નિવાસસ્થાન 'વ્હાઇટ હાઉસ' જેવું ભાસે છે. આ આખા મહેલને સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર કરવામાં પરિબળ તરીકે લગભગ નવ વર્ષનો લાંબો સમય લાગ્યો છે.
13,000 ચોરસ વારમાં ફેલાયેલો વૈભવ: પ્રોજેક્ટની એક ઝલક
આ ભવ્ય મિલકત ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ જિલ્લાના રોહતા પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર હેઠળ આવતા સલાહપુર ગામની સીમમાં આવેલી છે. આ ઘર કોઈ સામાન્ય બાંધકામ નથી પરંતુ ગ્રામીણ ભારતમાં એન્જિનિયરિંગ અને સ્થાપત્ય કલાનું એક ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ છે. તે લગભગ અઢી એકર (આશરે ૧૨ વીઘાથી વધુ) જમીન પર પથરાયેલું છે.
આ ઘરના સ્કેલનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે ઘરની અંદર આવેલો ગાર્ડન અને પાર્ક એરિયા જ માત્ર ચાર વીઘા જમીનમાં ફેલાયેલો છે. આ પ્રીમિયમ હવેલી સ્થાનિક સ્તરે મુકર્રમ અલી ઉર્ફે 'નન્હે પ્રધાન' ના ઘર તરીકે દેશભરમાં પ્રખ્યાત થઈ ચૂકી છે. આ મકાનની ભવ્યતા જોવા માટે દરરોજ આસપાસના જિલ્લાઓમાંથી અસંખ્ય મુલાકાતીઓ અહીં આવે છે.
સંયુક્ત પરિવારની તાકાત: 5 ભાઈઓ અને 21 બાળકોનું એક જ આશિયાનું
આ આલીશાન મહેલની પાછળ માત્ર પૈસા જ નહીં, પરંતુ ભારતીય સંસ્કૃતિના અમૂલ્ય વારસા સમાન 'સંયુક્ત પરિવાર' (Joint Family Value) ની એક અતૂટ તાકાત છુપાયેલી છે. આજકાલના આધુનિક યુગમાં જ્યાં નાના પરિવારો પણ અલગ થઈ રહ્યા છે, ત્યાં નન્હે પ્રધાનના બધા ભાઈઓ પોતાના આખા પરિવાર સાથે અહીં એક જ છત નીચે સંપથી રહે છે.
નન્હે પ્રધાન કુલ પાંચ ભાઈઓ છે. આ પાંચ ભાઈઓ વચ્ચે કુલ ૨૧ બાળકો છે, જેમાં ૧૬ પુત્રો અને ૫ પુત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. પાંચેય ભાઈઓએ રાત-દિવસ સખત મહેનત અને સંપૂર્ણ પ્રામાણિકતા દ્વારા બિઝનેસમાં સફળતા મેળવી અને સંપત્તિ કમાઈ. ત્યારબાદ, તેઓએ સાથે મળીને નિર્ણય કર્યો કે તેઓ અલગ-અલગ રહેવાને બદલે એક જ મોટી બાઉન્ડ્રી વોલની અંદર સાથે રહેશે જેથી પરિવારની એકતા જળવાઈ રહે.
આ ઐતિહાસિક શાહી ઘરનું બાંધકામ ૧ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૯ ના રોજ સત્તાવાર રીતે શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. હાલમાં ચાર ભાઈઓનો આખો પરિવાર તેમના બાળકો સાથે આ નવા મહેલમાં રહે છે, જ્યારે એક ભાઈ ગામના જુના પૈતૃક ઘરમાં રહીને ત્યાંની વ્યવસ્થા સંભાળે છે. આખો પરિવાર દરેક તહેવાર અને સુખ-દુઃખના પ્રસંગો સાથે મળીને ઉજવે છે.
અદભુત સ્થાપત્ય અને અદ્યતન સુવિધાઓ (Premium Features)
આ મિલકતને ખૂબ જ બારીકાઈથી અને ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. ઘરનો નકશો અને એક્સટીરિયર ડિઝાઇન ખાસ મેરઠના જાણીતા આર્કિટેક્ટ્સ પાસે તૈયાર કરાવવામાં આવી હતી. આ બિલ્ડિંગ મુખ્ય ગામની વસ્તીથી થોડી બહાર શાંત વાતાવરણમાં સ્થિત છે અને તેમાં સુરક્ષા તેમજ સુવિધા માટે બે ભવ્ય એન્ટ્રી ગેટ (પ્રવેશદ્વાર) રાખવામાં આવ્યા છે.
બારી-બારણાં અને દરવાજાનું આશ્ચર્ય
આ થ્રી-સ્ટોરી (ત્રણ માળનું) માળખું તેના વેન્ટિલેશન માટે પ્રખ્યાત છે. ઘરમાં કુદરતી પ્રકાશ અને શુદ્ધ હવા મળી રહે તે માટે કુલ ૧૦૬ બારીઓ અને દરવાજા લગાવવામાં આવ્યા છે. સૌથી આશ્ચર્યજનક બાબત એ છે કે ઘરના મુખ્ય લોખંડના પ્રવેશદ્વાર (Main Entrance Gate) નું વજન જ આશરે ૧૭ ક્વિન્ટલ છે, જે તેની મજબૂતી અને ભવ્યતા દર્શાવે છે.
એનર્જી મેનેજમેન્ટ અને પાવર બેકઅપ સિસ્ટમ
આટલી મોટી હવેલીમાં વીજળીનો વપરાશ પણ વધારે થાય તે સ્વાભાવિક છે. તેના સ્માર્ટ સોલ્યુશન તરીકે પરિવારે ગ્રીન એનર્જી (Green Energy) અપનાવી છે:
- છત પર આધુનિક 10 કિલોવોટ (kW) ની સોલાર પેનલ સિસ્ટમ ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી છે.
- અવિરત પાવર સપ્લાય માટે 15 કિલોવોટનું પાવરફુલ ઇન્વર્ટર સિસ્ટમ કાર્યરત છે.
- ઇમરજન્સી બેકઅપ માટે એક સ્પેશિયલ જનરેટર સેટ પણ લગાવવામાં આવ્યો છે.
- ઘરના તમામ 16 લક્ઝરી રૂમ્સ સેન્ટ્રલી એર-કન્ડિશન્ડ (AC) સુવિધાથી સજ્જ છે.
ખેતીથી લઈને રિયલ એસ્ટેટ અને નિકાસ સુધીની સફર
નન્હે પ્રધાન મૂળભૂત રીતે એક સામાન્ય ખેડૂત પરિવારમાંથી આવે છે, પરંતુ તેમની વ્યવસાયિક સૂઝબૂઝ અને અથાણું પરિશ્રમના કારણે આજે તેઓ કરોડોના ટર્નઓવર ધરાવતા બિઝનેસ સામ્રાજ્યના માલિક છે. ૧૯૯૦ ના દાયકામાં શરૂ થયેલી તેમની આ બિઝનેસ સફર ખૂબ જ પ્રેરણાદાયી છે.
| સમયગાળો / વર્ષ | વ્યવસાય અને ક્ષેત્ર (Business Sector) | સ્થિતિ અને મુખ્ય પરિણામો |
|---|---|---|
| 1990 ની શરૂઆત | પરંપરાગત ખેતીવાડી (Agriculture) | પ્રાથમિક આવકનો સ્ત્રોત, મર્યાદિત નફો. |
| 1992 - 1994 | ઇંટ-ભઠ્ઠીનો વ્યવસાય (Brick Kiln) | શરૂઆતના 2 વર્ષ ભારે આર્થિક નુકસાન, ટ્રેક્ટર-દાગીના વેચાયા. |
| 1995 પછી | ઇંટ-ભઠ્ઠીમાં પુનરાગમન | ભારે મહેનતથી વ્યવસાય નફાકારક બન્યો, સંપત્તિમાં વધારો. |
| 2000 નો દાયકો | રિયલ એસ્ટેટ અને પેટ્રોલ પંપ | વ્યવસાયનું વૈવિધ્યકરણ (Diversification), મોટો આર્થિક ગ્રોથ. |
| હાલમાં (Current) | યાર્ન નિકાસ (Yarn Export) | આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે નિકાસ વેપાર, ખેતીની જમીન અન્યને ભાડે આપી. |
નન્હે પ્રધાન જૂના દિવસો યાદ કરતા જણાવે છે કે તેમની આ સફર બિલકુલ સરળ નહોતી. જ્યારે તેઓએ ૧૯૯૦ માં પ્રથમ વખત ખેતી છોડીને બિઝનેસમાં પગ મૂક્યો, ત્યારે ઈંટ-ભઠ્ઠીના ધંધામાં અણધાર્યું મોટું નુકસાન થયું હતું. ઘરનું ટ્રેક્ટર અને પરિવારના સોનાના દાગીના પણ વેચી દેવા પડ્યા હતા. પરંતુ તેઓ હિંમત હાર્યા નહીં. બધા ભાઈઓએ એક થઈને દિવસ-રાત મજૂરી જેવું કામ કર્યું અને ફરીથી બિઝનેસને બેઠો કર્યો.
પર્સનલ સ્પોર્ટ્સ ગ્રાઉન્ડ અને 4 વીઘાનો લશ ગ્રીન પાર્ક
આ મહેલની અંદર માત્ર રહેણાંક મકાન જ નથી, પરંતુ બાળકો અને પરિવારના સ્વાસ્થ્ય તેમજ મનોરંજન માટે વર્લ્ડ-ક્લાસ સ્પોર્ટ્સ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. ઘરની બાઉન્ડ્રીની અંદર જ નીચે મુજબની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે:
- ટેનિસ કોર્ટ (Tennis Court): આધુનિક ફ્લોરિંગ સાથેની પર્સનલ ટેનિસ કોર્ટ.
- ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ (Cricket Ground): બાળકોને પ્રેક્ટિસ કરવા માટે નેટ્સ સાથેનું નાનું ક્રિકેટ મેદાન.
- ફ્રુટ ઓર્ચાર્ડ: એન્ટ્રી ગેટ પાસે ખાસ લીચી, શાહી કેરી અને પાઇનના મોહક વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે.
- 4 વીઘાનો પાર્ક: સવારે અને સાંજે ચાલવા માટે મખમલી ઘાસવાળો વિશાળ બગીચો.
નન્હે પ્રધાનના મોટા દીકરા સલમાન ચૌહાણ જણાવે છે કે, આ આખી પ્રોપર્ટી કુલ ૧૨ વીઘા જમીન પર બનેલી છે, જેમાં ઘરનું મુખ્ય બાંધકામ અને બગીચાઓનો સમાવેશ થાય છે. પરિવારે ભવિષ્યના રોડ વાઈડનિંગ (રસ્તા પહોળા કરવાના પ્રોજેક્ટ) ને ધ્યાનમાં રાખીને પણ એક મોટો માસ્ટર પ્લાન બનાવ્યો છે.
સામાજિક જવાબદારી અને અનોખી દેશભક્તિ
મુકર્રમ અલી ઉર્ફે નન્હે પ્રધાન માત્ર એક સફળ બિઝનેસમેન કે આલીશાન ઘરના માલિક જ નથી, પરંતુ તેઓ ગ્રામીણ વિસ્તારમાં એક સક્રિય સામાજિક કાર્યકર (Social Worker) તરીકે પણ ખૂબ આદરણીય સ્થાન ધરાવે છે. તેઓ અને તેમનો પરિવાર પોતાના બગીચામાં ઉગતા ઓર્ગેનિક શાકભાજી અને ફળો અવારનવાર ગામના ગરીબ પરિવારોને મફતમાં વહેંચે છે.
આ ઉપરાંત, તેમના ગાર્ડનમાં ઉગતા સુંદર અને સુગંધિત ગુલાબના ફૂલો ખાસ કરીને દેશના રાષ્ટ્રીય તહેવારો જેવા કે સ્વતંત્રતા દિવસ (૧૫ ઓગસ્ટ) અને પ્રજાસત્તાક દિવસ (૨૬ જાન્યુઆરી) ના પવિત્ર પ્રસંગોએ આસપાસની તમામ સરકારી અને ખાનગી શાળાઓમાં બાળકોના પ્રોત્સાહન માટે દાનમાં આપવામાં આવે છે. પરિવારે પોતાની દેશભક્તિના પ્રતીક રૂપે આ ભવ્ય મહેલના સૌથી ઉપરના માળે ગર્વભેર આપણો રાષ્ટ્રધ્વજ 'ત્રિરંગો' પણ ફરકાવ્યો છે, જે દૂર-દૂરથી હવામાં લહેરાતો જોઈ શકાય છે.
નિષ્કર્ષ: સખત પરિશ્રમ અને એકતાનું જીવંત ઉદાહરણ
મેરઠના સલાહપુર ગામની આ હવેલી માત્ર ઇંટો અને પથ્થરોનું બનેલું મકાન નથી, પરંતુ તે એક સામાન્ય ભારતીય કિસાન પરિવારના સપના, કઠોર પરિશ્રમ, વ્યાપારી કોઠાસૂઝ અને સંયુક્ત પરિવારની અતૂટ એકતાનું એક જીવંત પ્રતીક છે. આ મહેલ સાબિત કરે છે કે જો પરિવારમાં સંપ હોય અને સાચી દિશામાં સખત મહેનત કરવામાં આવે, તો એક સામાન્ય ખેડૂત પણ પોતાના દમ પર કંઈપણ હાંસલ કરી શકે છે.
વાચક મિત્રો, તમને એક સંયુક્ત પરિવાર દ્વારા બનાવવામાં આવેલો આ આલીશાન મહેલ અને ખેડૂતની આ પ્રેરણાદાયી સફર કેવી લાગી? શું આજના જમાનામાં આવા સંયુક્ત પરિવારો હોવા જોઈએ? તમારા વિચારો નીચે કૉમેન્ટ બોક્સમાં જરૂર શેર કરો અને આ આર્ટિકલને તમારા મિત્રો સાથે ફેસબુક અને વોટ્સએપ પર શેર કરવાનું ભૂલતા નહીં!
0 ટિપ્પણીઓ
આ post તમને કેવી લાગી ? તમારી વધુ માહિતી જોઈતી હોઈ તો Comment કરો